२९ फागुन २०८१ ।
होली पर्व एक ऐतिहासिक र सांस्कृतिक पर्व हो, जसलाई विशेष गरी भारत र नेपालमा मनाइन्छ। होली पर्वको कथा र यसको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि केहि महत्वपूर्ण र रोचक घटनाहरूमा आधारित छ। असत्यमाथि सत्यको, अन्यायमाथि न्यायको र दुराचारमाथि सदाचारको विजय भएको खुसियालीमा मनाइने होली रंगहरुको पर्व होली आज काठमाडौं उपत्यकासहित पहाडी जिल्लाहरुमा हर्षोल्लासका साथ मनाइँदै छ । हरेक वर्ष फाल्गुण शुक्ल पूर्णिमाको दिन पहाडी तथा हिमाली जिल्लामा र त्यसको भोलिपल्ट तराई तथा भित्री मधेशका जिल्लाहरूमा होली पर्व हर्षोल्लासपूर्वक मनाउने गरिन्छ । होली पर्वमा सम्पूर्ण रिसराग परित्याग गरी प्रेमभाव र आत्मीयताका साथ आफन्तजन एवं साथीसङ्गीहरूसँग एकापसमा अबिर तथा रङ दलेर रमाइलो गर्ने परम्परा छ । फागु अर्थात् होलीको अवसरमा सरकारले आज पहाडी जिल्लाहरुमा सार्वजनिक बिदा पनि दिएको छ ।
प्रह्लाद र हिरण्यकश्यपः होली पर्वको कथा प्रायः प्रह्लाद र हिरण्यकश्यपका कथासँग जोडिएको छ। हिरण्यकश्यप एक शक्तिशाली र क्रूर राजा थिए, जो भगवान विष्णुको विरोधी थिए। उनका छोरा प्रह्लाद भगवान विष्णुका भक्त थिए। प्रह्लादको भक्तित्वका कारण हिरण्यकश्यपले उनलाई धेरै यातना दिएका, तर प्रह्लादले सधैँ भगवान विष्णुको आश्रय लिएका।
होलिकाको दहनः हिरण्यकश्यपकी बहिनी होलिका (जसलाई अग्नि प्रतिरोध गर्ने वरदान प्राप्त थियो) ले प्रह्लादलाई आगोमा जलेर मार्नको लागि योजना बनाइन्। तर, प्रह्लादको भक्ति र भगवान विष्णुको आशीर्वादले होलिका आगोमा जलिन् र प्रह्लाद बच्न सफल भए। यो घटना होलीको पर्वको रूपमा मनाइन्छ, जहाँ होलिका दहन गरेर असत्य र दुष्टताको विजयलाई मनाइन्छ।
रङ्गको पर्वः होलीको अर्को महत्व रङ्ग र प्रेमको पर्वको रूपमा पनि हो। यो ऋतु परिवर्तनको समयको रूपमा मनाइन्छ, जहाँ मानिसहरू एकअर्कामा रंग र पानी छ्यापेर खुसी मनाउँछन्। यो सामाजिक एकता र भाईचारा बढाउने पर्वको रूपमा पनि लिइन्छ।
सांस्कृतिक महत्त्वः होली केवल धार्मिक चाड होइन, यो विभिन्न संस्कृतिका मानिसहरूलाई एकठाउँमा ल्याउने अवसर हो। यस दिन मानिसहरू एक अर्कोमा रङ्ग खेल्छन्, मिठाइ बाँड्छन् र हर्षोल्लासमा मनाउँछन्। यो चाड मनाउनदा बल जवस्ती गर्नु हुदैन, स्वइच्छाले फागु खेल्न इच्छा राख्नेहरु बिच खेल्नु पर्दछ, सबै शारिरीक रुपमा शसक्त नहुन सक्दछन । हयाप्पी होली ।
